Kategori: Makaleler

İktidarın ve toplumsal düzenin sağlanmasında güç ilişkilerinin ve kurumların rolü büyüktür. Her birey, toplum içindeki yerini, devletin belirlediği kurallar ve normlarla şekillendirirken, bu kuralların dışında kalan ve onları ihlal edenler ise “firari” olarak tanımlanır. Ancak firar kelimesinin sadece bir suçluya ait olmasının ötesinde, toplumun güvenlik ve adalet anlayışıyla da doğrudan ilgisi vardır. Firari sanık, bir suç işleyerek yasal çerçeveler dışına çıkan kişiyi tanımlar; ancak bu kavramı daha derinlemesine ele almak, toplumsal düzen, adalet ve meşruiyet gibi kavramları sorgulama fırsatı sunar. Bu yazıda, firari sanık kavramını, güç ilişkileri, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık bağlamında inceleyecek ve bu kavramın modern toplumlardaki yeri üzerine…

Fil Eti Yenilebilir Mi? Toplumsal Bir Perspektiften Hayatta birçok soru vardır; kimisi doğal, kimisi ise toplumsal normlar tarafından şekillendirilmiş. Ancak “Fil eti yenilebilir mi?” sorusu, yalnızca bir beslenme meselesi olmanın çok ötesinde bir soru. Bu, toplumsal yapıların, güç ilişkilerinin, kültürel normların, etik değerlerin ve bireysel tercihlerimizin kesişim noktasında duran bir sorudur. Fil, güç ve zarafetin sembolü, aynı zamanda endişeyle korunan bir türdür. Peki, etini yemek? Bireyler, toplumlar ve kültürler arasında farklı görüşler ve duygular doğuracak kadar önemli bir konu. Bu yazıyı okurken, belki de kendinizi bir an düşünürken bulacaksınız: Fil eti yemenin etik mi, kültürel mi, yoksa pratik mi bir…

Romeo Kime Aşık? Shakespeare’in Aşkı Üzerine Bilimsel Bir Bakış Herkesin bildiği o klasik hikaye: Genç Romeo, ailesinin düşmanı olan Capulet ailesinin kızı Juliet’e aşık olur. Fakat, bu aşkın temeli sadece Shakespeare’in yazdığı bir tragedyadan mı ibaret? Yoksa bu hikaye, insan doğasının derinliklerinde bir şeylere mi işaret ediyor? Romeo’nun aşık olduğu kişi kim, ve bu aşkı anlamak için neler söyleyebiliriz? Hadi, biraz daha derinlere inelim. Romeo ve Juliet: İdealist Bir Aşk Mı? Hepimizin aklında belli bir romantizmle yer etmiş olan o bildik sahne: Romeo, Juliet’e ilk gördüğü anda aşık olur. “Çok mu romantik, yoksa aşka olan bakış açımızı basite indirgemek mi?”…

Roma’yı Kim Yakmıştır? Geleceğe Dönük Bir Bakış Roma’nın yakılması… Tarih boyunca bilinen en büyük felaketlerden biriydi. Hangi liderin sorumlu olduğu, bu olayın sorumluluğunun kime ait olduğu bir yana, Roma’nın yangını simgesel bir anlam taşıyor. Ama şu soru var ya, “Roma’yı kim yakmıştır?” Bu soru sadece tarihi bir gerçeği değil, aynı zamanda bize gelecekteki bazı tehlikeleri, fırsatları ve belki de en büyük korkularımızı hatırlatıyor. Peki, bu olay bugünden 5-10 yıl sonra bizim gündelik hayatımızı nasıl etkileyebilir? Teknolojinin hızlı gelişimi, insan ilişkilerinin değişimi, iş dünyasındaki dönüşüm… Gelecekteki Roma’nın yangınına kim sebep olacak? Belki de bu soru bizi sadece geçmişe değil, aynı zamanda…

Ağızdan Su Gelmesi: Psikolojik Boyutlarıyla Derinlemesine Bir İnceleme Ağızdan su gelmesi, fiziksel bir durumu tanımlamak gibi görünse de, bu basit görünüşün ardında oldukça karmaşık psikolojik süreçler yer alır. Her ne kadar halk arasında genellikle ağızda salya birikmesi olarak tanımlansa da, bu durum yalnızca bedensel bir tepkiden çok, duygusal, bilişsel ve sosyal etkileşimlerin bir ürünü olarak karşımıza çıkabilir. Bunu fark ettiğimizde, zihnimizde hemen belirli sorular belirmeye başlar: Bu durumda gerçekten bir psikolojik boyut var mı? İnsanların bu durumu yaşaması sadece biyolojik bir olay mıdır yoksa bilinçaltı süreçlerle bağlantılı olabilir mi? Hangi psikolojik faktörler bu tür fizyolojik tepkileri tetikleyebilir? Ağızdan su gelmesi,…

Radyal Ne Demek Tıp? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İnceleme İstanbul’da her gün yüzlerce farklı insanla karşılaşıyoruz. Metroda, caddede yürürken, kafede veya iş yerinde… Sokakta gördüğüm sahneler, bana toplumsal yapıları ve sağlık konularını nasıl deneyimlediğimizi tekrar tekrar hatırlatıyor. Geçen gün, bir kadının elindeki bandajla metroda yürüdüğünü gördüm. Kollarındaki bandajın, ‘radyal’ bir yaralanma olduğunu düşündüm. Radyal ne demek tıp açısından? Bu soru, aslında hem tıbbî bir terim hem de toplumsal bağlamda anlamlar taşıyor. Hem kadın hem de erkek bedeninin nasıl görünmesi gerektiğine dair toplumsal normlar ve bu normların sağlık üzerindeki etkileri üzerine düşündüm. Bu yazımda, radyal terimini toplumsal cinsiyet,…

Pikan Cevizi Nerede Yetişir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış Günlük yaşamda, bazen küçük şeylere takılıp kalıyoruz. İstanbul’un yoğun sokaklarında yürürken ya da iş yerinde bir şeyler konuşurken, gözlerim doğal olarak etrafımda olup biteni inceliyor. Herkesin bir şekilde dünya hakkında kendi bakış açısı var ve bu bakış açısını şekillendiren, bazen çok derin toplumsal dinamikler olabiliyor. Bugün, “Pikan cevizi nerede yetişir?” gibi bir sorudan yola çıkarak, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektiflerinden bakmak istiyorum. Görünüşte basit bir soru gibi görünebilir ama biraz derinlemesine düşündüğünüzde, aslında hepimizin hayatına dokunan pek çok açıdan önemli olabiliyor. Pikan Cevizi Nerede Yetişir?…

Serçe Otçul Mudur, Etçil Midir? Tarihsel Bir Perspektif Geçmiş, sadece öğrenilmesi gereken bir tarihsel olgu değil, aynı zamanda bugünü anlamamıza ışık tutan bir penceredir. İnsanlık tarihi boyunca, doğa ve hayvanlar arasındaki ilişki nasıl şekillendiyse, bu ilişkiyi nasıl yorumladığımız da zamanla değişmiştir. Aynı şekilde, hayvanların beslenme alışkanlıklarını incelemek, onların evrimsel sürecini ve ekosistem içindeki rollerini daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olabilir. Serçelerin otçul ya da etçil olup olmadığına dair sorular, bu tür bir incelemenin örneklerinden birini oluşturur. Serçe, modern dünyada yaygın bir kuş türüdür ve insanlar için oldukça tanıdık bir hayvandır. Ancak, bu küçük kuşun beslenme alışkanlıkları tarihsel olarak hep tartışma konusu…

Fıstık Çamı Ağacı: Yaşam Döngüsünden Kültürel Anlamlara Kültürlerin çeşitliliğini keşfetmek, bazen günlük hayatta dikkate almadığımız ama derin anlamlar taşıyan doğal unsurları anlamaya çalışmaktan başlar. Fıstık çamı (Pinus pinea), genellikle Akdeniz ikliminin hakim olduğu yerlerde yetişen, yavaş büyüyen ancak uzun ömürlü bir ağaçtır. Bu ağaç, sadece bir bitki değil, çeşitli kültürlerde önemli bir sembol, ekonomik bir araç, hatta toplumsal ritüellerin ve kimlik oluşumunun bir parçasıdır. Peki, fıstık çamı ağacının ne kadar yaşadığını ve bu sorunun ötesinde, kültürel göreliliğin ve insan kimliğinin bu ağacın çevresindeki topluluklarda nasıl şekillendiğini hiç düşündünüz mü? Bu yazıda, fıstık çamı ağacının yaşam döngüsünden yola çıkarak, ritüeller, semboller,…

Barzonun Anlamı: Felsefi Bir İnceleme Hayatımızın temel soruları, çoğu zaman yalnızca anlaşılması zor olmakla kalmaz, aynı zamanda üzerinde düşündüğümüzde bizi derin bir arayışa sürükler. “Nedir bu hayat?”, “İyi ve kötü arasındaki fark ne?” ve belki de en önemli sorulardan biri: “Gerçeklik nedir?” Bu sorular, felsefenin, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi dallarının ne kadar önemli olduğunu bize hatırlatır. Ancak, bazen daha basit bir soru bile bizi bu derin düşünce alanlarına çekebilir. Bugün, “Barzo” kelimesinin anlamını ararken, aynı zamanda bu kelimenin felsefi bir perspektifte nasıl ele alınabileceğini de sorgulayacağız. Barzo’nun anlamı nedir? Belki de ilk bakışta sıradan bir kelime gibi görünen bu…