Kategori: Makaleler

Gebze İzmit Otobüsü Kaç TL? Hayatımda en çok yaptığım yolculuklardan biri, Gebze ve İzmit arasındaki o 30-40 dakikalık otobüs yolculuğu. Hani şu her sabah işe gitmek için, bazen de bir yerlere yetişmek için bindiğimiz otobüsler var ya, işte onlardan biri. O kadar tanıdık bir rota ki, bazen gözlerim kapalı bile gitsem, bambaşka bir yere gitmektense, bu yolları her gün gidip gelmek gibi bir hisse bürünürüm. Ancak bir gün, “Gebze İzmit otobüsü kaç TL?” diye bir soru takıldı kafama. Ne kadar süre geçerse geçsin, bu basit sorular bile insanı şaşırtabiliyor. Sonuçta bu gibi küçük hesaplar, günümüz ekonomisinin bir parçası değil mi?…

Bir Merakın Peşinden: Tapuda İzale‑i Şuyu Nedir? Çoğumuz “tapuda izale‑i şuyu ne demek?” sorusuyla ilk kez karşılaştığımızda, kelimeler teknik ve yabancı gelir. Ama soru aslında insan yaşamının çok temel bir alanına dokunur: paylaşım, adalet, sahiplik, çatışma ve uzlaşma. Etrafımızda paylaştığımız her şeyde – evdeki ortak mülkten arkadaş ilişkilerine, iş ortaklıklarından aile bağlarına – benzer psikolojik süreçler işler. Beni bu kavramın psikolojik yönleriyle düşünmeye iten şey, sadece hukuki tanımı değil, aynı zamanda insanların bu durumla karşılaştıklarında yaşadıkları bilişsel çelişkiler, duygusal dalgalanmalar ve sosyal etkileşim kalıpları oldu. Bu yazıda izale‑i şuyu kavramını yalnızca tanımlamakla kalmayacağım; onu duygusal zekâ, bilişsel süreçler ve sosyal…

Fransız İhtilali: Olay mı, Olgu mu? Fransız İhtilali, 18. yüzyılın sonlarına doğru Fransa’da meydana gelen ve sadece Fransa’yı değil, tüm dünyayı etkileyen devrimsel bir harekettir. Peki, bu hareket bir “olay” mıdır yoksa bir “olgu” mu? Cevap, aslında her iki terimin ne anlama geldiğini ve Fransız İhtilali’nin bu iki kavramla nasıl ilişkilendiğini anlamaktan geçiyor. Bu yazıda, Fransız İhtilali’ni bir olay mı yoksa bir olgu mu olarak değerlendireceğimizi, akademik bir bakış açısıyla ama herkesin rahatlıkla anlayabileceği bir dille tartışacağız. Olay ve Olgu Nedir? Fransız İhtilali’ni analiz etmeye başlamadan önce, olay ve olgu kavramlarının ne anlama geldiğini netleştirsek iyi olur. Olay, genellikle kısa…

Fatma Girik Kaç Doğumlu ve Ne Zaman Öldü? Bir Sinema Efsanesinin Ardında Yatan Hikaye Fatma Girik, Türkiye’nin sinema dünyasında adını büyük harflerle yazdırmış bir isim. Onun adı, Türk sinemasının altın yıllarıyla özdeşleşmiş, kültürel mirası derinlemesine etkileyen bir figür. Ancak, Fatma Girik’in hayatı ve sinemaya kattıkları sadece Türkiye ile sınırlı değil. Onun yaşamı, sadece yerel değil, küresel açıdan da anlam taşıyor. Sinemaya olan katkıları ve hayattayken bıraktığı miras, kültürel bir yolculuğun parçası olarak hem Türkiye’de hem de dünya çapında yankı bulmuş durumda. Peki, Fatma Girik kaç doğumlu ve ne zaman öldü? Bu sorunun ardında yatan daha derin bir hikaye var. Gelin,…

Giriş: Dil ve Davranışın Kesişiminde Merak Hayatımızda sık sık karar verirken veya acil durumlarla karşılaştığımızda, dilin nasıl şekillendiğini ve bizim davranışlarımızı nasıl etkilediğini fark ederiz. Ben de “ivedi” ile “ivedilikle” arasındaki ince farkı gözlemlediğimde, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak ettim. Basit bir sözcük seçimi gibi görünse de, psikoloji perspektifinden bakıldığında bu tercih, düşünce biçimimizi, duygularımızı ve sosyal ilişkilerimizi etkileyebilir. Peki, “ivedi ile mi ivedilikle mi?” sorusunun psikolojik derinliği nedir? “Ivedi” genellikle sıfat olarak kullanılır ve bir nesnenin veya durumun acil olduğunu ifade eder. “Ivedilikle” ise bu durumu gerçekleştirme biçimini, yani bir eylemin ne kadar hızlı ve gecikmeden…

İthamda Bulunmak Suç Mudur? Küresel ve Yerel Bir Bakış Hepimiz zaman zaman duygusal anlarımızda, başkalarına yönelik suçlamalar yapabiliyoruz. Ama bir suçlama, ciddi bir itham halini alabilir ve hukuki sonuçları olabilir mi? “İthamda bulunmak suç mudur?” sorusu, hem Türkiye’de hem de dünyada farklı sosyal, kültürel ve yasal perspektiflerden ele alınabilecek bir konu. Hem yerel hem de küresel açıdan durumu incelemek, aslında bu soruya daha net bir bakış açısı kazandırabilir. Ben de Bursa’da yaşayan, her gün dünyadaki gelişmeleri takip etmeye çalışan bir beyaz yaka çalışanı olarak, bu soruya dair düşüncelerimi paylaşmak istiyorum. İtham Nedir? Kısa Bir Tanım Öncelikle, itham kelimesi nedir ve…

İlmi Ümran Ne Demek? Bugünlerde sürekli kafa karıştıran, ama aslında basit bir cevaba sahip olan bir kavramı masaya yatıracağım: İlmi ümran ne demek? Hadi, bana güvenin. Biraz kafa karıştırıcı olabilir, ama sakin olun, bu yazıyı okuduktan sonra o kadar netleşecek ki, hayatınızı değiştirebilir. Tabii, değiştirir mi, değiştirmez mi, onu siz karar verirsiniz ama en azından bir fikir edinmiş olacaksınız. Şimdi, İzmir’de yaşayan 25 yaşında bir genç olarak, ben de bu tür derin felsefi meseleleri bazen kafamda 3-5 saat kurcalayarak çözmeye çalışıyorum. Yani, arkadaş ortamımda “İlmi ümran ne demek?” gibi bir soru sorduğumda, hemen gözlerime bakıp “Bu ne lan?” diyen arkadaşlarım…

İngiliz Anahtarı Kaldıraç Mı? Güç, İktidar ve Siyasetin Mekaniği Bazen sokakta bir iş makinesi, bazen bir tamir atölyesinde rastladığımız bir alet, siyaset üzerine düşündüğümüzde metaforik bir çağrışım yaratabilir. “İngiliz anahtarı kaldıraç mı?” sorusu, yüzeyde basit bir mekanik tartışma gibi görünse de, güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine kafa yoran biri için derin bir analoji sunar. Bir insan, iktidarın nasıl işlediğini ve bireylerin bu mekanizmalarla nasıl etkileşime girdiğini anlamaya çalışırken, her somut alet bir metafora dönüşebilir. Peki siyaset bilim perspektifinden bakıldığında, İngiliz anahtarı bir kaldıraç işlevi görebilir mi? İktidar ve Mekanik Analojiler İktidar, siyasetin merkezinde duran bir kavramdır. Max Weber’in klasik…

Yunanca Beni Seviyor Musun? – Bir Dilin Güçlü ve Zayıf Yönleri Üzerine — Giriş: Aşk Dili mi, Yoksa Sadece Zorlu Bir Konuşma Dili mi? Evet, herkes bir şekilde “Yunanca beni seviyor musun?” sorusunu bir noktada düşünmüştür, değil mi? Şimdi, biraz cesurca bir yaklaşım sergilemek gerekirse, Yunanca, her ne kadar romantik bir dil olarak görülsede, bazen tam anlamıyla bir karmaşa olabilir. Şahsen, İzmir’de yaşamama rağmen, Yunanca’ya olan bakışım oldukça karışık. Ne yazık ki, Yunanca’yı övecek çok şey buluyorum ama aynı zamanda onu eleştirecek de çok şeyim var. O yüzden bu yazıda dilin hem güçlü yönlerine hem de zayıf noktalarına yer vereceğim.…

WhatsApp’ta Sohbeti Arşivlemek Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’da yaşıyorum ve her gün bu koca şehri gezerken, sokakta gördüğüm manzaralar, toplu taşımadaki konuşmalar, ya da bazen sadece bir kafede otururken insanların telefonlarına baktıkları anda düşündüklerim beni hep başka yerlere götürür. Geçenlerde, bir otobüste, yanımda oturan kadının telefonundan bir sesli mesaj duyduğumda kafamda bir soru belirdi: “WhatsApp’ta sohbeti arşivlemek ne demek?” Bunu sadece kişisel bir özellik olarak değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden de incelemek gerekiyor diye düşündüm. Sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları, dijitalleşen iletişim alışkanlıklarımız, bizim toplumsal yapımıza nasıl etki ediyor? Hadi gelin,…