Kategori: Makaleler

Bilgilendirici Metin Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Hepimiz zaman zaman etrafımızdaki dünyayı anlamaya çalışırız. Kimi zaman bir konuyu derinlemesine öğrenmek, kimi zaman da günlük yaşantımızdaki etkileşimlerimizi daha iyi kavrayabilmek isteriz. İnsan davranışlarının ardında yatan bilişsel ve duygusal süreçleri incelemek, bu keşfin bir parçası olmayı sağlıyor. Özellikle eğitim sürecinde, bilgilendirici metinlerin rolü, bu türden anlayışları geliştirmek adına son derece kritik bir yer tutar. 5. sınıf seviyesinde “bilgilendirici metin” kavramı, okullarda sıklıkla karşılaşılan bir konudur, ancak bu kavramın ardında yatan psikolojik süreçlere bakıldığında, aslında çok daha fazlasını anlatır. Bilgilendirici metinler, okurda yeni bilgi oluşturmayı, öğretmeyi ve düşündürmeyi amaçlayan yazılı içeriklerdir. Ancak, bu…

Asist Ampul Etken Maddesi Nedir? Felsefi Bir İnceleme Hepimiz, yaşamın gündelik rutinlerinde alıştığımız bir çok şeye bakarken derin düşünceler içine dalarız. Bir ampulün yanmaya başlaması, sabahları bir fincan kahvenin içilmesi, bir ilaç kutusunun açılması gibi küçük ama olağan şeyler, genellikle sorgulamadığımız öğelerdir. Ancak bu sıradan olaylar, bazen derin felsefi sorgulamalara yol açabilir. “Asist ampul etken maddesi nedir?” sorusu, bir ilaç veya tedavi yönteminin arkasındaki bilimsel temelleri ve toplumdaki rolünü sorgulamaya kadar giden bir düşünsel yolculuğa çıkmak için bir fırsat sunar. Tıpkı ampulün ışığının karanlıkta yol gösterici olduğu gibi, felsefe de insanın anlam arayışında karanlıkta ışık tutmaya çalışır. Etik, epistemoloji ve…

“Bir Öğleden Sonra Kitabımı Açtığımda Kendime Sorduğum Soru: ‘Sorumluluk Gerçekten Ne Demek?’” Bir gün, eski bir bankta oturmuş, gökyüzündeki bulutların şekillerini izlerken düşündüğüm bir an geldi: “Ben ne kadar sorumluluk alıyorum?” Bu soru aklıma ilk defa 6 sınıfa geçtiğim yıl gelmişti; hem özgürlük hem de bir şeyleri yapma zorunluluğu arasında gidip gelen hislerim vardı. O gün geldiğinde, sorumluluk sadece bir kelime değil, bir yaşam tarzı hâline gelmeye başlamıştı. Bugün bu yazıda, “6. sınıf sorumluluk nedir?” sorusunu hem zihinsel hem duygusal hem de toplumsal bir perspektiften ele alacağız. Bu kavram sadece ders kitaplarında anlatılan basit tanımlardan ibaret değildir; bireyin kendini ve çevresini…

İşitme Engelli Birisi İnsanlara Nasıl İletişim Kurar? Edebiyat Perspektifinden Bir Bakış İletişim, insanlığın temel taşlarından biridir. Her bir kelime, her bir hareket, her bir jest, bir dünyayı inşa eder; bir anlamı taşır. İşitme engelli bireylerin dünyasına baktığımızda, sözlü dilin ötesine geçen bir iletişim biçiminin varlığına tanıklık ederiz. Ancak bu, sadece bir eksiklik ya da sınırlılık değil, aynı zamanda başka bir dilin, başka bir anlatı biçiminin doğuşudur. İşitme engelli bir insanın, dünyaya ve insanlara nasıl seslendiği, dilin ve anlatının gücünü yeniden sorgulamamıza yol açar. Edebiyat, bu sürecin tüm zenginliğini keşfetmek için mükemmel bir platform sunar. Edebiyatın kalemi, sesin ötesine geçer; o,…

Özü Sözü Bir Olmamak: Güç, İktidar ve Toplumsal Düzenin Kesişiminde Bir Kavram Bir toplumda iktidar ilişkilerinin nasıl şekillendiği, devletin meşruiyetini ve toplumsal düzenin işleyişini doğrudan etkiler. Hangi ideolojiler veya politik yapıların geçerli olduğu, bireylerin kendilerini nasıl konumlandırdığı ve ne tür bir katılımda bulundukları, demokratik sistemlerin başarısı ve krizleriyle doğrudan ilişkilidir. Ancak tüm bu düzenin içinde bir kavram var ki, toplumları derinden sarsabilir, siyasi yapılanmaların çöküşüne zemin hazırlayabilir: “Özü sözü bir olmamak.” Bu kavram, daha derin bir anlam taşır; yalnızca bireylerin değil, devletin, kurumların ve ideolojilerin de iç yüzünü yansıtır. “Özü sözü bir olmamak” yalnızca kişisel bir tutumsuzluk değil, toplumsal, siyasal…

Hiç Bir Şey Nasıl Yazılıyor? Düşündüren Bir Soru İstanbul’da, her sabah metroda insan selinin içinde kaybolurken, bir an durup kendi kendime düşünüyorum: “Hiç bir şey nasıl yazılıyor?” Bu soru, tam anlamıyla neyin ne olduğunu çözmeye çalışırken kafamı karıştıran, ama bir o kadar da ilginç gelen bir düşünce. Bu yazıyı yazarken, sanki kelimeler sadece başlarını ve sonlarını belirlediğimiz bir şey değil, içinde bir yolculuğa çıktığımız, bazen de kaybolduğumuz bir alan gibi hissediyorum. Her şey, aslında bir “hiç bir şey”in peşinden gitmek gibi bir şey. Çünkü çoğu zaman insan, başlamak için net bir şey bulamıyor, bir boşluktan başka bir şey yok gibi…

Sporcu Ayağı ve Toplumsal Güç İlişkileri: İktidar, İdeoloji ve Katılım Üzerine Bir Analiz İnsan vücudunun işleyişi, tıpkı toplumsal yapının işleyişi gibi bir dizi karmaşık ilişkiler ağına dayanır. Her bir organ, kas ve kemik, bir bütünün parçasıdır; tıpkı toplumda olduğu gibi, her birey kendi rolünü yerine getirir, bir arada var olur. Ancak, toplumsal yapıyı anlamak için bunun sadece bireyler arasında değil, aynı zamanda güç ilişkileri, ideolojiler ve kurumlar arasındaki etkileşimle şekillendiğini de göz önünde bulundurmalıyız. Buradan hareketle, sporcu ayağı gibi bir fiziksel rahatsızlık, aslında bir tür toplumsal hastalığa dönüşen güç dengesizliklerinin, ekonomik, kültürel ve siyasal sonuçları hakkında önemli ipuçları verebilir. Sporcu…

Bitişik Nizam Neye Göre Belirlenir? Kültürel Görelilik ve Kimlik İnşası Üzerine Bir Bakış Dünyanın dört bir yanındaki toplumlar, farklı gelenekler, ritüeller ve yaşam biçimleriyle kendilerini ifade ederler. Bu kültürler, sadece dil, sanat ya da yemeklerle değil, aynı zamanda yaşam alanları, yerleşim düzenleri ve mekân kullanımı ile de kendilerini tanımlar. Bir toplumun nasıl bir yerleşim düzenine sahip olduğu, o toplumun değerlerini, ekonomik yapısını, sosyal ilişkilerini ve hatta kimliğini ortaya koyan önemli bir göstergedir. Bitişik nizam, bir yerleşim düzeninin temel yapı taşlarından biridir. Ancak, bu düzenin nasıl belirlendiği, kültürlerin çeşitliliğiyle şekillenir ve bu çeşitlilik, mekânın kullanımını, aile yapılarını, toplumsal normları ve hatta…

Eğrelti Otu Ne Kadar Büyür? İstanbul’da yaşıyorum, gündüzleri ofiste çalışıp akşamları da bilgisayarımı açarak blog yazıları yazıyorum. Her akşam, bir konuya yoğunlaşıp saatlerce yazmaya başladığımda, bazen bahçemdeki bitkileri düşünüyorum. Geçenlerde bir arkadaşım bana eğrelti otunun büyüme hızı hakkında bir soru sordu. Hangi bitkiler hızlı büyür, hangi bitkiler zamanla sabır ister, bunu daha önce hiç düşünmemiştim. O an, eğrelti otunun ne kadar büyüdüğünü merak ettim ve araştırmaya başladım. Şimdi de size bu soruyu yanıtlamak istiyorum. Eğrelti Otu: Tarihçesi ve Günümüzdeki Yeri Eğrelti otu, eski zamanlardan beri var olan bir bitki türüdür. Dünya genelinde 10.000’den fazla çeşidi bulunur ve aslında daha çok…

Kelimeler bazen bir hayatı anlatmakla kalmaz; bir hayatı yeniden kurar. Bir insanın ismi, ona verilmiş sıradan bir işaret olmaktan çıkar; hafızanın içinde yankılanan bir cümleye, hatta bir kader başlığına dönüşür. İsim dediğimiz şey, çoğu zaman bir hikâyenin ilk satırıdır: Okur daha metne girmeden, kahramanın yüzüne, yürüyüşüne, kaderine dair bir his edinir. “Atatürk” kelimesi de böyledir. Bir soyadı olmaktan çok, bir anlatı eşiği, bir çağrışım kapısı, bir hafıza işaretidir. Bu yüzden “Atatürk’ün adını kim verdi?” sorusu yalnızca tarihsel bir ayrıntıyı öğrenme merakı değildir. Aynı zamanda bir metnin başlığını kimin koyduğunu sormaya benzer. Çünkü başlık metni şekillendirir; başlık okuma biçimini belirler. “Atatürk”…