Bugünkü makalemizde “Yazıda özgünlük ne demek” ile ilgili dikkat edilmesi gereken noktaları inceliyoruz.
Yazıda Özgünlük Ne Demek? Bir Komedi Yolu
Herkese merhaba! Bugün biraz derinlere inelim, ama tabii derken çok fazla boğulmadan. Çünkü yazıda özgünlük ne demek, gerçekten ciddi bir soru; ama bunu ciddiyetle ele alırsak, insan kendini 5 dakika sonra aşırı entelektüel bir yazının ortasında bulabilir ve sonra bir bakmışsınız, yazıda özgünlükten eser yok! İşte, bu yazıda hem özgünlük üzerine düşüncelerimi paylaşacağım hem de biraz eğlenceli bir bakış açısıyla olayı gündelik yaşamla harmanlayacağım.
İzmir’de yaşıyorum, bu yüzden zaman zaman kafa dağıtmak için kafelerde oturup insanları gözlemlerim. Gerçekten de özgün olmak ne demek, bir bakıma o kadar kafa karıştırıcı bir soru ki, bazen “Ben özgün müyüm? Hani, ben biraz fazla özgün olmuyor muyum?” diye kendi kendime sormaya başlıyorum. Tabii ki böyle bir kafa karışıklığı yazılarımda da bazen kendini gösteriyor. O yüzden buradayım, düşüncelerimi yazıya döküyorum. (Beni deli olarak görmeyin, bu normal bir durum!)
Yazıda Özgünlük: Sadece Taklit Etme
Özgünlük, aslında “başkasının yaptığı şeyi yapmamak” demek. Bu kadar basit! Yok, aslında değil. Kafamızda düşündüğümüz kadar basit değil. Mesela geçen gün, arkadaşım bana bir tweet gösterdi. “Bunu sen yazmışsın sanki!” dedim. Arkadaşım gülerek, “Ya, gerçekten ben de çok özgünüm ya,” dedi. Peki, o tweetin gerçekten özgün olduğunu söyleyebilir miyiz? Biraz zor, değil mi? Çünkü o da birilerinin yaptığı bir şeyin başka bir versiyonuydu.
Özgün olmak demek, aslında sadece başkalarının söylediklerini tekrarlamamak değil, aynı zamanda kendi bakış açınızı yaratabilmek, onu başkalarına anlatırken de özgün bir dil kullanabilmektir. “Evet, bunu yazdım!” dediğinde insanın hem kendini hem de çevresini biraz farklı bir şekilde görmesini sağlayacak bir dokunuş olmalı. Yani, yazıda özgünlük ne demek sorusunun cevabı; tek başına, içten bir samimiyetle dışa vurulan, yani herkesin görmediği bir şeyi açığa çıkarma sanatıdır.
Tabii, insan bu kadar özgün olurken bir de başka bir soruya takılıyor: “Peki ben özgün mü oldum şimdi? Yoksa gereğinden fazla mı özgün oldum? İnsanı deli etmeden özgün olunur mu ya?” İşte, bu da bir başka mesele.
Özgün Olmanın Tehlikeleri: Aşırı Özgünlük Sendromu
Özgünlük denince bazı insanlarda, özellikle benim gibi biraz fazla düşünmeye meyilli olanlarda, bir “Aşırı Özgünlük Sendromu” gelişebilir. Bu sendrom, hemen her konuyu ele aldığınızda, bu konuyu başka hiçbir yazıda bulamayacağınız kadar özgün bir şekilde ele almak istemenizdir. Bir de bakmışsınız, bir konuda yazı yazmaya başlarken, karşınıza “Yazıda özgünlük ne demek?” gibi bir konu çıkmış ve siz konuyu derinleştirip 10 sayfalık bir yazıya dönüşmüşsünüz.
Şimdi, diyelim ki yazıyı yazmaya başladınız. İlk cümlede “Yazıda özgünlük ne demek?” diye soruyorsunuz ve sonrasında aklınızda 500 tane farklı cevap dönmeye başlıyor. Bir tarafta “Evet, özgünlük çok önemli, ama herkes özgün olma derdinde mi?” diye düşünüyorsunuz. Diğer tarafta ise bir dakika sonra, “Ya ama bir kişi özgünlüğü gerçekten nasıl tanımlayabilir ki?” diye tekrar düşünmeye başlıyorsunuz. O kadar çok alternatif düşünce oluyor ki, sonunda yazıda özgünlük ne demek sorusunun cevabını bulamıyorsunuz. Yani, fazlasıyla özgün olmak da problem!
> İç sesim: “Yani ne yapayım, bir şey yazacağım da, her cümle fazlasıyla özgün olduğu için mi herkes beni anlamıyor?”
Bazen insanlar özgünlük peşinden koşarken, kendi söylediklerini bile unutabiliyorlar. Kafalarındaki o özgün düşünceler birikirken, sonunda düşünceyi gerçek bir yazıya dönüştürmek, tam anlamıyla karmaşık hale geliyor.
Komik Bir Özgünlük Anlatımı: Gerçekten Ne Kadar Özgünüm?
Özgünlük işin içine girdiğinde, bazen de şunu sorar insan: “Gerçekten ne kadar özgünüm?” Hayatın içinde sürekli başkalarının etkisi altında kalırken, bu sorunun cevabını bulmak da oldukça zor olabiliyor. Özellikle sosyal medyada her an bir şeyler paylaşıp, diğer insanlar tarafından etkileşime girerken, bir anda “Evet, ben özgün bir insanım!” demek zorlaşıyor.
Düşünsenize, sosyal medyada bir şarkıyı paylaşırken “Bunu yazmış olabilirim” diye yorum yapıyorsunuz. Aynı şeyi o şarkıyı paylaşan 1000 kişi daha yapıyor. Ama sonra şöyle bir düşünüyorsunuz: “Bu şarkı gerçekten özgün mü? Ya da ben mi yalnızca onu özgünleştiriyorum?” İşte buradaki farkı tam olarak bulmak, ne kadar özgün olduğumuzu sorgulamak, bazen gerçekten kafa karıştırıcı olabiliyor.
Bir arkadaşım vardı, sürekli “Ben özgün biriyim” diyordu ama her seferinde aynı şakaları yaparak beni gülmekten öldürüyordu. Evet, özgün olabilir ama bana göre biraz fazla özgündü, fazla espri yapıyordu ve artık o kadar özgün hale gelmişti ki, insanların “şaka” diye anlamadığı şeyler söylüyordu. Bu durum bazen komik olsa da çoğu zaman diğerlerini biraz sıkabiliyordu.
> Arkadaşım: “Ama özgünüm, insanlara farklı bir şeyler sunuyorum ya! Şaka yapmak böyle bir şey işte.”
> Ben: “Sürekli şaka yapmak mı? Özgünlük, her zaman farklılık yaratmak değildir, bazen durmak da gereklidir!”
Özgünlük, bazen sadece “yeni bir şey” üretmekle ilgili değildir. Aynı şeyi tekrar ama farklı bir şekilde sunabilmek de önemli bir özgünlük yeteneği.
Özgünlük: Ne Zaman Yeter, Ne Zaman Aşırıdır?
Her şeyin bir dengesi vardır, değil mi? Özgünlük de böyle bir şey. Biraz özgün, bir tık fazla özgün ve sonra, vay canına, aşırı özgün olabiliyoruz. Herkesin bildiği bir noktada durmak, gereksiz yere karmaşıklaşmamak, yazıda özgünlük oluşturmanın temeli olabilir. Gerçekten, bir şeyi anlatmanın sayısız yolu vardır, ama bazen en özgün olanı, belki de en basit olanıdır.
Evet, özgün olmak önemli ama ne zaman özgünlük yetmiyor, sorusuna da bir göz atmak lazım. Bu noktada “Özgünlük Sendromu” diye bir şey de var aslında. Fazlasıyla özgün olduğunda, mesajını kaybetmeye başlayabilirsin.
Sonuç: Özgünlük Ne Demek?
Yazıda özgünlük ne demek? Bence, kendi bakış açını koruyarak başkalarına kendi dünyanı anlatmak demek. Ama unutma, özgünlük sadece içerik değil, üslubunla da ilgilidir. Belki de özgün olmak, başkalarının ne düşündüğüne bakmadan, yalnızca senin sesini duymanın ve o sesi kâğıda dökmenin işidir. Özgünlük, herkesin aynı cümleyi yazarken, senin o cümleyi kendi kelimelerinle kurman demektir. Ve elbette, azıcık da espri yaparak, insanları düşündürürken güldürebilmek… İşte bu bence yazıda özgünlüğün ta kendisi!
Peki, sen ne düşünüyorsun? Özgünlük, gerçekten hepimizin yapabileceği bir şey mi, yoksa sadece şanslı birkaç kişiye mi ait?